Serce nie daje znać po każdym papierosie, że właśnie dostało kolejną porcję substancji z dymu tytoniowego. Nie musi pojawić się ból w klatce piersiowej ani nagła zadyszka. Przez długi czas możesz nie czuć niczego szczególnego, podczas gdy w naczyniach stopniowo zachodzą zmiany zwiększające ryzyko poważnych chorób.
Substancje chemiczne obecne w dymie tytoniowym mogą uszkadzać śródbłonek, czyli wewnętrzną warstwę tętnic. Sprzyja to rozwojowi miażdżycy, w której odkładające się blaszki powodują zwężenie i usztywnienie naczyń oraz ograniczają prawidłowy przepływ krwi [1].
Co papieros robi z Twoimi naczyniami?
Tętnice można wyobrazić sobie jako elastyczną sieć transportującą krew z serca do pozostałych części organizmu. Problem zaczyna się wtedy, gdy ich ściany ulegają uszkodzeniu, światło naczynia się zwęża, a przepływ krwi staje się coraz trudniejszy. Palenie przyspiesza tworzenie blaszek miażdżycowych, a substancje znajdujące się w dymie mogą sprzyjać powstawaniu zakrzepów. Zakrzep zamykający naczynie wieńcowe może doprowadzić do zawału serca [2].
Na tym wpływ papierosów się nie kończy. Nikotyna pobudza układ krążenia, powoduje skurcz naczyń wieńcowych, przyspieszenie pracy serca oraz wzrost ciśnienia tętniczego [3]. Mimo że zapalenie jednego papierosa trwa kilka minut, to układ sercowo-naczyniowy odczuwa znacznie więcej niż sam moment palenia.
Zawał i udar to nie jedyne zagrożenia
Kiedy mówi się o paleniu i sercu, zwykle pierwszym skojarzeniem jest zawał. Tymczasem lista chorób związanych z paleniem jest dłuższa.
Palenie zwiększa częstość występowania choroby wieńcowej, chorób naczyń obwodowych, tętniaka aorty brzusznej oraz udaru mózgu [3]. Znaczenie ma również wpływ dymu na transport tlenu. Tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną, ograniczając jej udział w przenoszeniu tlenu do tkanek, co może dodatkowo obciążać serce [4].
Organizm palacza mierzy się więc jednocześnie ze zmianami w naczyniach, gorszym transportem tlenu i działaniem nikotyny na układ krążenia.
Co zmienia ostatni papieros?
Najciekawsze jest to, że pierwszych korzyści nie trzeba liczyć w latach.
Około 20 minut po zakończeniu palenia zaczynają normalizować się tętno i ciśnienie tętnicze. W ciągu 12 godzin wraca do normy poziom tlenku węgla we krwi, a w okresie 2–12 tygodni poprawia się krążenie [5].
Początkowo możesz nie zauważyć spektakularnej różnicy. Dzień bez papierosa wygląda przecież podobnie jak poprzedni. Z perspektywy układu krążenia brak kolejnych dawek nikotyny i substancji obecnych w dymie oznacza jednak przerwanie powtarzającego się obciążenia.
Po kilku tygodniach od rzucenia palenia może rozpocząć się poprawa funkcji uszkodzonego śródbłonka, co sprzyja lepszemu funkcjonowaniu naczyń [1].
Ryzyko chorób serca spada z czasem
Rzucenie palenia działa również w dłuższej perspektywie. W ciągu roku od zaprzestania palenia ryzyko zawału serca istotnie się zmniejsza, a po około pięciu latach u większości byłych palaczy ryzyko udaru może zbliżyć się do poziomu obserwowanego u osób nigdy niepalących [2]. Dlatego nie ma momentu, w którym można powiedzieć: „paliłem już zbyt długo, więc rzucanie niczego nie zmieni”. Korzyści dotyczą także wieloletnich palaczy. I działa to również w drugą stronę. Ograniczenie liczby papierosów nie tworzy bezpiecznego poziomu palenia. Narodowy Instytut Onkologii podkreśla, że nawet kilka papierosów dziennie lub okazjonalne palenie uszkadza serce [2].
Nie tylko brak papierosa ma znaczenie
Rzucenie palenia jest jednym z najważniejszych działań zmniejszających ryzyko zawału u osoby palącej. Ryzyko sercowo-naczyniowe można dodatkowo ograniczać poprzez aktywność fizyczną, zbilansowaną dietę, utrzymywanie prawidłowej masy ciała oraz kontrolę cholesterolu i ciśnienia tętniczego [6].
Po odstawieniu papierosów codzienność nie musi jednak od razu stać się łatwiejsza. Mogą pojawić się drażliwość, trudności z koncentracją, niepokój, większy apetyt czy problemy ze snem [7]. Warto o tym wiedzieć, bo kilka trudniejszych dni nie oznacza, że organizm gorzej radzi sobie bez papierosów. Jest to okres związany z odstawieniem nikotyny.
Recigar i Recigar Active – wsparcie w leczeniu uzależnienia od nikotyny
Uzależnienie od nikotyny może utrudniać całkowite zaprzestanie palenia. W jego leczeniu mogą być stosowane produkty lecznicze zawierające cytyzynę.
Recigar 1,5 mg w postaci tabletek powlekanych jest stosowany w leczeniu uzależnienia od nikotyny, a celem terapii jest trwałe zaprzestanie używania produktów zawierających nikotynę [8]. Pełny cykl leczenia trwa 25 dni [8].
Recigar Active zawiera natomiast 1,5 mg cytyzyny w jednej dawce roztworu doustnego [10]. Szczegółowe informacje dotyczące sposobu stosowania, przeciwwskazań oraz środków ostrożności znajdują się w Charakterystykach Produktów Leczniczych i ulotce dla pacjenta [8][9][10]. Więcej informacji znajdziesz również na stronie Recigar.
Rzucenie palenia nie jest więc wyłącznie decyzją o rezygnacji z codziennego rytuału. Z perspektywy serca oznacza zakończenie regularnej ekspozycji na czynnik, który uszkadza naczynia, przyspiesza miażdżycę i zwiększa ryzyko zawału oraz udaru. Im wcześniej pojawi się ostatni papieros, tym wcześniej układ krążenia może zacząć korzystać z jego braku.
FAQ
Po jakim czasie od rzucenia palenia serce zaczyna się regenerować?
Pierwsze zmiany rozpoczynają się bardzo szybko. Około 20 minut po zakończeniu palenia zaczynają normalizować się tętno i ciśnienie tętnicze, a po 12 godzinach poziom tlenku węgla we krwi wraca do normy [5].
Czy rzucenie palenia zmniejsza ryzyko zawału?
Tak. W ciągu roku od zaprzestania palenia ryzyko zawału serca istotnie się zmniejsza [2].
Czy po rzuceniu papierosów zmniejsza się ryzyko udaru?
Tak. Według Narodowego Instytutu Onkologii w ciągu około pięciu lat u większości byłych palaczy ryzyko udaru zmniejsza się niemal do poziomu występującego u osób nigdy niepalących [2].
Czy jeden lub dwa papierosy dziennie są bezpieczne dla serca?
Nie ma bezpiecznej liczby wypalanych papierosów. Nawet kilka papierosów dziennie oraz palenie okazjonalne uszkadza serce i naczynia [2].
W jaki sposób palenie prowadzi do miażdżycy?
Substancje zawarte w dymie tytoniowym uszkadzają wewnętrzną warstwę tętnic, a palenie sprzyja stanowi zapalnemu i odkładaniu blaszek miażdżycowych. Tętnice stopniowo zwężają się i stają się mniej elastyczne, przez co przepływ krwi jest utrudniony [1].
Czy palenie podnosi ciśnienie i przyspiesza pracę serca?
Tak. Nikotyna działa pobudzająco na układ krążenia, prowadząc m.in. do skurczu naczyń, zwiększenia częstości akcji serca i wzrostu ciśnienia tętniczego [3].
Czy warto rzucić palenie po wielu latach nałogu?
Tak. Korzyści pojawiają się również u długoletnich palaczy, a ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych zmniejsza się wraz z czasem od zaprzestania palenia [2].
Źródła
[1] United Vein & Vascular Centers, „Jak palenie wpływa na tętnice i zwiększa ryzyko naczyniowe”.
https://unitedveincenters.com/pl/blog/how-smoking-damages-arteries/
[2] Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – PIB, „Palenie tytoniu a choroby układu krążenia”.
https://jakrzucicpalenie.pl/palenie-tytoniu-a-choroby-ukladu-krazenia/
[3] Acard, „Wpływ palenia tytoniu na układ sercowo-naczyniowy”.
https://www.acard.pl/wplyw-palenia-tytoniu-na-uklad-sercowo-naczyniowy/
[4] FutureMeds, „Palenie tytoniu a choroby układu krążenia – jaka jest zależność?”.
https://www.futuremeds.pl/artykul/palenie-tytoniu-a-choroby-ukladu-krazenia
[5] Pacjent.gov.pl, „Dlaczego warto rzucić palenie?”.
https://pacjent.gov.pl/dlaczego-warto-rzucic-palenie
[6] Healthy-Heart.org, European Society of Cardiology, „Palenie”.
https://www.healthy-heart.org/pl/dbaj-o-zdrowie-swojego-serca/palenie/
[7] Psychologia w Praktyce, „Jak rzucenie palenia wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne?”.
https://psychologiawpraktyce.pl/artykul/jak-rzucenie-palenia-wplywa-na-zdrowie-psychiczne-i-fizyczne
[8] Charakterystyka Produktu Leczniczego Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane, Rejestr Produktów Leczniczych, dostęp: 21.04.2026.
[9] Ulotka dla pacjenta Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane, Rejestr Produktów Leczniczych, dostęp: 21.04.2026.
[10] Charakterystyka Produktu Leczniczego Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny, Rejestr Produktów Leczniczych, dostęp: 21.04.2026.
Informacja o produkcie leczniczym Recigar. Nazwa produktu leczniczego. Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyna (Cytisinum). Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda tabletka powlekana zawiera 1,5 mg cytyzyny. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: Produkt leczniczy zawiera 0,12 mg aspartamu (E951) w każdej tabletce powlekanej Recigar 1,5 mg. Postać farmaceutyczna.Tabletki powlekane. Okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane koloru jasnozielonego lub zielonkawego. Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania. Leczenie uzależnienia od nikotyny. Stosowanie produktu Recigar pozwala na uzyskanie stopniowego zmniejszenia zależności organizmu od nikotyny i odzwyczajenie od palenia tytoniu bez objawów odstawienia nikotyny. Końcowym celem stosowania produktu leczniczego Recigar jest trwałe zaprzestanie używania produktów zawierających nikotynę. Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane, zatwierdzonej 09.06.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: [email protected]
Informacja o produkcie leczniczym Recigar Active. Nazwa produktu leczniczego. Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny. Nazwa powszechnie stosowana substancji czynnej. Cytyzyniklina (poprzednio stosowana nazwa: cytyzyna). Dawka/stężenie substancji czynnej. Każda dawka (uruchomienie pompki) zawiera 1,5 mg cytyzynikliny. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: Każda dawka produktu leczniczego (0,19 ml) zawiera: 0,17 mg etanolu, 44,87 mg glikolu ropylenowego i 1,71 mg pirosiarczynu sodu. Postać farmaceutyczna. Roztwór doustny. Bezbarwny do żółtego, przezroczysty płyn o smaku miętowym. Wskazanie lub wskazania terapeutyczne do stosowania Zaprzestanie palenia tytoniu i zmniejszenie głodu nikotynowego u dorosłych palaczy, którzy chcą przestać palić. Celem stosowania produktu leczniczego Recigar Active jest trwałe zaprzestanie stosowania produktów zawierających nikotynę. Podmiot odpowiedzialny. Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A, 05-152, Czosnów, Polska. Niniejsza informacja została przygotowana na podstawie Charakterystyki Produktu Leczniczego Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny, zatwierdzonej 10.07.2025 z którą należy się zapoznać przed zastosowaniem leku. Dodatkowe informacje dostępne są w Adamed Pharma S.A. Pieńków, ul. M. Adamkiewicza 6A 05-152 Czosnów. Tel.: +48227327700, fax.: +48227327700, e-mail: [email protected]
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.